Ποια είναι η κύρια διαφορά μεταξύ διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2;

Αρχικά, ας ξεκαθαρίσουμε τη διαφορά μεταξύ διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2. Ο διαβήτης τύπου 1 είναι μια αυτοάνοση κατάσταση κατά την οποία το σώμα δεν παράγει ινσουλίνη. Ο διαβήτης τύπου 2 είναι διαφορετικός. Στα άτομα με τύπο 2, είτε το σώμα δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη ή η ινσουλίνη που παράγει δεν λειτουργεί σωστά. Αυτό είναι γνωστό ως αντίσταση στην ινσουλίνη. Σαφώς, όλοι χρειαζόμαστε ινσουλίνη, καθώς βοηθά στη λήψη της γλυκόζης από το αίμα στα κύτταρα του σώματός μας. Εν συνεχεία, το σώμα μας χρησιμοποιεί αυτήν τη γλυκόζη για ενέργεια. Χωρίς τη δράση της ινσουλίνης λοιπόν, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ανεβαίνουν πολύ υψηλά. Αντίθετα με τον διαβήτη τύπου 1, ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να προληφθεί μέσα από αλλαγές στον τρόπο ζωής αφού ένας από τους κύριους παράγοντες ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2 είναι η παχυσαρκία, εάν εξαιρέσουμε την ηλικία, την εθνικότητα και το οικογενειακό ιστορικό τα οποία είναι μη τροποποιήσιμοί παράγοντες.

Τι τρόφιμα μπορώ να φάω εάν έχω διαβήτη τύπου 2;

Μπορεί να σας ανησυχεί το γεγονός ότι έχετε διαγνωστεί με διαβήτη και ότι αυτό ίσως να σημαίνει ότι θα πάψετε να τρώτε μερικά από τα αγαπημένα σας φαγητά. Τα καλά νέα είναι ότι μπορείτε ακόμα να καταναλώνετε τα αγαπημένα σας τρόφιμα, αλλά ίσως χρειαστεί να τρώτε μικρότερες μερίδες ή να τα απολαμβάνετε λιγότερο συχνά.

Ποια δίαιτα είναι η πιο κατάλληλη για την πρόληψη και τη διαχείριση του διαβήτη;

Δεν υπάρχει μια ειδική δίαιτα για την πρόληψη και τη διαχείριση του διαβήτη τύπου 2. Παρόλα αυτά, τα τρόφιμα που καταναλώνετε μπορεί να σας βοηθήσουν στο να μειώσετε το ρίσκο ανάπτυξης του διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα μπορούν να επηρεάσουν στο πώς διαχειρίζεστε τον διαβήτη, στο πόσο καλά αισθάνεστε και πόση ενέργεια έχετε. Θα έλεγα ότι η απάντηση σε αυτή την ερώτηση είναι μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή προσαρμοσμένη στις δικές σας ανάγκες με στόχο την διατήρηση μιας υγιούς μάζας σώματος.

Υπάρχει ένας απλός τρόπος για να είμαι σίγουρος/σίγουρη ότι ακολουθώ μια υγιεινή διατροφή;

Η μέθοδος του πιάτου υγιεινής διατροφής μπορεί να σας βοηθήσει να ελέγχετε την ποσότητα της κάθε ομάδας τροφίμων που πρέπει να φάτε, χωρίς να χρειάζεται να μετράτε θερμίδες. Αυτή η μέθοδος σαφώς λειτουργεί καλύτερα για τα γεύματα: μεσημεριανό και δείπνο. Πιο κάτω μπορείτε να δείτε το πιάτο υγιεινής διατροφής όπως έχει δημιουργηθεί από την ερευνητική-επιδημιολογική ομάδα για τη διατροφή του πανεπιστήμιου του Χαρβαρντ.

healthy diet plate

Πηγή: Harvard T.H. Chan School of Public Health

Τι και αν έχω διαβήτη τύπου 2 και παίρνω ινσουλίνη, υπάρχει μια «ειδική» δίαιτα γι’ αυτό;

Όχι, ακόμα και αν είστε ινσουλινοεξαρτώμενος/η, δεν υπάρχουν απόλυτοι περιορισμοί στη διατροφή σας αλλά οι πιο υγιεινές επιλογές φαγητού μπορούν να κάνουν το γλυκαιμικό έλεγχο πολύ πιο εύκολο. Επίσης, ο χρόνος κάθε γεύματος είναι πολύ σημαντικός καθώς τα γεύματα πρέπει να ταιριάζουν με τις δόσεις της ινσουλίνης.

Έχω ακούσει ότι πρέπει να μάθω να καταμετρώ υδατάνθρακες και ότι αυτό θα με βοηθήσει να υπολογίσω την ινσουλίνη που λαμβάνω κάθε μέρα. Ισχύει;

Αυτό είναι σωστό, εν μέρη. Η καταμέτρηση των υδατανθράκων περιλαμβάνει την παρακολούθηση της ποσότητας υδατανθράκων που τρώτε (π.χ. μακαρόνια, ρύζι, πατάτες, ψωμί) και πίνετε (π.χ. αναψυκτικά, χυμούς) κάθε μέρα. Αυτό ίσως σας βοηθήσει να διαχειριστείτε τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα σας αφού όλοι οι υδατάνθρακες μετατρέπονται σε γλυκόζη εντός περίπου δύο ωρών από το φαγητό, έτσι επηρεάζουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα σας περισσότερο από ό, τι άλλα τρόφιμα. Εάν παίρνετε ινσουλίνη, η καταμέτρηση των υδατανθράκων μπορεί να σας βοηθήσει να γνωρίζετε πόση ινσουλίνη πρέπει να πάρετε. Το θετικό στοιχείο του υπολογισμού της αναλογίας ινσουλίνης προς υδατάνθρακες είναι ότι επιτρέπει στο άτομο με διαβήτη να καταναλώνει τους υδατάνθρακες τις επιλογής του, αρκεί να καλύπτει η δόση ινσουλίνης για τους υδατάνθρακες που καταναλώνονται. Η ποσότητα υδατανθράκων που χρειάζεστε κάθε μέρα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία, το φύλο, το βάρος και τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας. Η καταμέτρηση υδατανθράκων δουλεύει με βάση την αναλογία ινσουλίνης προς υδατάνθρακες και είναι προσαρμοσμένη στο κάθε άτομο ξεχωριστά. Ο γενικός κανόνας είναι ότι θα λάβετε 1 μονάδα ινσουλίνης για μια ορισμένη ποσότητα υδατανθράκων.

  • Παράδειγμα: εάν η δική σας αναλογία ινσουλίνης προς υδατάνθρακες είναι 1 μονάδα ινσουλίνης για κάθε 10 γραμμάρια υδατανθράκων (1:10), θα πάρετε 1 μονάδα ινσουλίνης για κάθε 10 γραμμάρια υδατανθράκων που τρώτε. Αντίστοιχα εάν είναι 1:15 θα πάρετε 1 μονάδα ινσουλίνης για κάθε 15 γραμμάρια υδατανθράκων που τρώτε. Σαφώς, η φυσική δραστηριότητα επηρεάζει την αναλογία ινσουλίνης-υδατανθράκων με αποτέλεσμα να χρειάζεστε πολύ λιγότερες μονάδες ινσουλίνης ανά γραμμάρια υδατανθράκων που τρώτε. Η σταθερή διατήρηση του σακχάρου στο αίμα, συνδυάζοντας την πρόσληψη υδατανθράκων με την κατάλληλη δόση ινσουλίνης, μπορεί να αποτρέψει τις μακροχρόνιες επιπλοκές του διαβήτη. Το MedInDiet παρέχει προσωπική διατροφική εκπαίδευση για την καταμέτρηση υδατανθράκων.

Όταν είμαι στο σπίτι μπορώ να προγραμματίσω το γεύμα μου και αντίστοιχα τις δόσεις της ινσουλίνης μου, τι γίνεται όμως όταν θέλω να φάω έξω;

Μια αλλαγή στη συνήθη διατροφή σας δεν χρειάζεται να επηρεάσει τον έλεγχο του διαβήτη. Μπορεί να εξισορροπηθεί προσαρμόζοντας την ποσότητα και / ή το χρόνο ινσουλίνης που παίρνετε.

  • Μην παραλείπετε το ενδιάμεσο σας γεύμα με την προοπτική ότι θα φάτε έξω το βράδυ αφού αυτό μπορεί να σας θέσει σε κίνδυνο για χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα (υπογλυκαιμία). Επίσης ενδέχεται να φτάσετε στο εστιατόριο πεινασμένοι με αποτέλεσμα να φάτε πολύ περισσότερο.

  • Το γεύμα σας μπορεί να σερβιριστεί αργότερα από το συνηθισμένο, οπότε για να αποφύγετε την υπογλυκαιμία, πάρτε την ινσουλίνη σας μαζί σας και λάβετε την μόλις φτάσει το γεύμα.

  • Πριν πάτε σε ένα εστιατόριο, αναζητήστε το μενού στο διαδίκτυο (εάν είναι εφικτό) και επιλέξτε ένα πιάτο που ταιριάζει με το πρόγραμμα διατροφής/ ινσουλίνης σας.

  • Ο χειρισμός γευμάτων με πολύ μεγάλη ποσότητα υδατανθράκων, λίπους και πρωτεΐνης (π.χ. ο γύρος) είναι εξαιρετικά δύσκολος, με αποτέλεσμα την μεταγευματική υπεργλυκαιμία, γι’ αυτό και θα ήταν καλό να αποφεύγετε τη συχνή κατανάλωση αυτών των γευμάτων.

Ποιοι είναι οι επιθυμητοί στόχοι για τη διαχείριση του διαβήτη;

Με βάση τον Αμερικανικό Σύνδεσμο για τον Διαβήτη αυτοί είναι οι επιθυμητοί στόχοι για τη διαχείριση του διαβήτη

Επιθυμητοί Στόχοι
Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη Κάτω του 7%
Σάκχαρα - Πρωινές μετρήσεις Κάτω του 130 mg/dl
Σάκχαρα - Πριν από τα γεύματα Κάτω του 130 mg/dl
Σάκχαρα - Δυο ώρες μετά το γεύμα Μεταξύ 140-160 mg/dl
Αρτηριακή πίεση Κάτω από 130/80 mm Hg
Τριγλυκερίδια Κάτω από 150 mg/dL
LDL (κακή χοληστερόλη) Κάτω από 100 mg/dL
HDL (καλή χοληστερόλη) Για τους άνδρες πάνω από 40 mg/dL
Για τις γυναίκες πάνω από 50 mg/dL